3. Introductie
Om klimaatverandering te beperken zijn landen in 2015 tot het Klimaatakkoord van Parijs gekomen, een collectief streven om de opwarming van de aarde ruim onder de 2°C te houden, en te beperken tot 1,5 °C, en de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Om dit doel te bereiken is het van belang om investeringen weg te leiden van projecten die schadelijk zijn voor het klimaat en tegelijkertijd investeringen in klimaatmitigatie (vermindering van de uitstoot van broeikasgassen) en klimaatadaptatie (aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering) te stimuleren. Op COP26 in Glasgow is een groep landen, waaronder Nederland, gekomen tot een Statement on International Public Support for the Clean Energy Transition (‘CETP’ of ook wel ‘COP26-verklaring’ genoemd). Daarmee hebben zij zich gecommitteerd aan de beëindiging van nieuwe directe internationale overheidssteun aan de unabated fossiele energiesector (per eind 2022) en het stimuleren van de energietransitie van fossiele naar duurzame energie, waarbij publieke steun wordt ingezet om de bijdrage van de private sector te vergroten.
De enorme bedragen die nodig zijn voor klimaatmitigatie en -adaptatie moeten komen uit financiële middelen van zowel overheden, multilaterale instellingen als private partijen. Tevens hebben rijke landen zich verbonden aan het beschikbaar stellen van middelen voor arme landen (o.a. in de New Collective Quantified Goal (NCQG) overeengekomen tijdens COP29 in Bakoe in 2024).
Voor het Nederlandse bedrijfsleven dat inspeelt op, en actief is in activiteiten die bijdragen aan een koolstofarme veerkrachtige economie is er een enorm potentieel voor (nieuwe) bedrijfsactiviteiten. Echter, participatie van de private sector blijft achter, door factoren als hoge risico’s, beperkte toegang tot financiering en onzekerheden over regelgeving. Overheden kunnen ingrijpen door onzekerheden en risico’s voor het bedrijfsleven te verminderen en hebben daartoe verschillende instrumenten tot hun beschikking. Eén daarvan is de ekv. Door het verzekeren van aanzienlijke bedragen aan internationale handel en investeringen, kan de ekv klimaatvriendelijke transacties mogelijk maken, die anders niet tot stand waren gekomen. Daarmee kan de ekv bijdragen aan een duurzame, schonere en toekomstbestendigere wereld.
De afgelopen jaren is er een aantal bijzondere maatregelen geïntroduceerd om de ekv aantrekkelijker te maken voor klimaatvriendelijke of groene transacties. Daarnaast zijn er uitsluitingen geformuleerd met betrekking tot de fossiele energiesector. In deze klimaataanpak geven we een overzicht van de maatregelen tot dusver en blikken we vooruit naar de toekomst. Het doel is het vergroten van duidelijkheid, transparantie, betrouwbaarheid en zekerheid voor de gebruikers en andere belanghebbenden van de ekv.